Czerwony bruclik Pawła Łyska więź z ziemią ojców

"Wierny Beskidom do ostatka" - napis na grobie Pawła Łyska w Istebnej mógłby być mottem całego jego życia i twórczości.

Urodzony w Jaworzynce pisarz, historyk i naukowiec w 1939 roku opuścił rodzinne strony. Wojenne losy prowadziły go przez Europę, a ostatecznie do Stanów Zjednoczonych. Zrobił tam karierę akademicką, wykładał w Nowym Jorku, działał na rzecz polskiej kultury i Polonii, a jednocześnie nieustannie powracał we wspomnieniach i literaturze do świata Beskidu Śląskiego, Istebnej, Koniakowa i Jaworzynki.

Edyta Korepta opowiada o Pawle Łysku, wykorzystując m.in. jego trwającą siedemnaście lat korespondencję z Florianem Śmieją. Listy pozwalają spojrzeć na pisarza nie tylko przez pryzmat emigracyjnej nostalgii. Odsłaniają człowieka świadomie próbującego ocalić od zapomnienia kulturę, język, obyczaje i pamięć o świecie beskidzkich górali.

Łysek pisał o Śląsku z perspektywy Nowego Jorku. Swoją amerykańską posiadłość nazwał Ranczo Beskidy, urządził ją pamiątkami z rodzinnych stron, a w ważnych chwilach zakładał czerwony bruclik tradycyjną góralską kamizelkę. Przed śmiercią poprosił, by właśnie w nim złożono jego ciało do trumny, a urnę z prochami pochowano w Istebnej.

W książce czerwony bruclik staje się czymś więcej niż elementem stroju. Jest symbolem przynależności do miejsca, którego nie przekreśliły ani wojna, ani emigracja, ani tysiące kilometrów dzielące Nowy Jork od Beskidów.

Czerwony bruclik to książka o pamięci, emigracji i śląskiej tożsamości, ale również próba przywrócenia Pawła Łyska należnego mu miejsca w historii literatury i kultury Śląska Cieszyńskiego.