Konferencja naukowa "Decyzja: ratować ludzi. Dyplomaci i akcje pomocowe podczas Holokaustu", zorganizowana przez Instytut Pileckiego w 2021 r., stała się punktem wyjścia do przygotowania tej książki. Tom poświęcony jest roli dyplomatów, placówek dyplomatycznych oraz organizacji pomocowych w ratowaniu Żydów podczas II wojny światowej. Zawarte w nim artykuły ukazują zarówno indywidualne inicjatywy dyplomatów, jak i działania podejmowane przez państwa oraz instytucje w obliczu polityki zagłady prowadzonej przez III Rzeszę. Autorzy analizują m.in. działalność Grupy Ładosia, akcje wystawiania paszportów i wiz, a także postawy przedstawicieli dyplomacji różnych państw. Publikacja prezentuje aktualny stan badań, przybliża mniej znane historie pomocowe i zachęca do dalszej refleksji nad rolą dyplomacji wobec ludobójstwa.