Gierkówka. Królowa polskich szos

Obracam w dłoniach kilka krążków. Jedne są bardziej czarne, inne jasnoszare. Wszystkie wyglądają trochę jak dziwaczne ciastka, a trochę jak plasterki salcesonu. Trzymam w rękach Gierkówkę… Siedzę w niewielkim pokoiku w łódzkim oddziale wojewódzkim GDDKiA. Jest początek sierpnia 2025 roku, wczesny poranek. W nocy ktoś na Widzewie włamał się do mojego starego busa, ale jeszcze nie zauważyłam, że ukradł mi aparat fotograficzny. Bardziej jestem przejęta spotkaniem, rozmową i faktem, że to kolejny dzień w drodze. Zbieram w terenie materiały do książki, którą sobie wymarzyłam.

Gierkówka – droga matka, zlepek różnych tras, marzeń, rozczarowań i propagandowych czynów. Jest bardziej niejednorodna, niż mogłoby się wydawać… Zwłaszcza po ostatniej przebudowie, która sprawiła, że wielu uznało starą Katowicką za nieistniejącą. Pukam do wielu drzwi, zjeżdżam na kolejne parkingi, błądzę po wertepach, zaglądam do pustostanów, rozmawiam i utwierdzam się w przekonaniu, że pogłoski o śmierci Gierkówki są mocno przesadzone.

Zapraszam Was w podróż przez czas i miejsca. Choć tematem jest droga, ta fizyczna – z mas bitumicznych, podbitki, piasku, smarów, olejów, zdartego ogumienia, rozlanych płynów chłodniczych oraz kapiących rafinatów – to poruszam się po niej nie tylko samochodem. Nie pędzę jak inni. Zwalniam, przystaję, rozglądam się. Opowiadam o ludziach oraz miejscach przez tę trasę dotkniętych – trasę, która narodziła się jako efemeryda i efemerydą pozostała. Zapnijcie pasy i ruszajmy.

To prawdziwa opowieść drogi. W dwóch znaczeniach, bo po pierwsze to biografia chyba najsłynniejszej polskiej szosy, a po drugie opowieść o życiu w trasie i przy trasie. Zapomniane parkingi, nieistniejące województwa, opuszczone zajazdy i życie kierowcy. Są tu budowniczy, gangsterzy i Metallica, wspomnienia tęgich obiadów i cały ten blues nawierzchni utwardzonych. Wsiadajcie!

Olga Drenda, dziennikarka i pisarka, autorka m.in. książki Duchologia polska: rzeczy i ludzie w latach transformacji

Tempo. Dynamika. Natężenie – napisała Dominika Błaszczyk o jednym z odcinków Gierkówki. Do tych cech dodałbym jeszcze dzikość. Obwożąc nas przez osobliwości królowej polskich szos – od krytych strzechą gospód przez zarośnięte parkingi po motele rodem z amerykańskich filmów – autorka opowiada nie tylko o tym, co czeka na trasie, ale również zabiera czytelnika na szaloną wycieczkę śladami przeszłości – czasem maluchem, a czasem tirem. Jazda!

Jacek Paśnik, pisarz, autor Wielkiego remontu