Hej, zajączku Pączku! Książka o prawdziwej przyjaźni

Hej, zajączku Pączku! Daisy Mrázkovej to pełna czułości i humoru książka o przyjaźni, dziecięcej ciekawości i pierwszych wielkich pytaniach o świat. Jej bohaterowie — zajączek Pączek i Wiewiórka — odwiedzają się, wędrują po lesie, rozmawiają i przeżywają drobne przygody, które stają się punktem wyjścia do rozmów o rzeczach naprawdę ważnych.

Kim jestem ja, a kim ty? Czy myśl może zmienić świat? Co to znaczy kochać? Co to znaczy myśleć? Mrázková podejmuje te pytania lekko, bez moralizowania i bez gotowych odpowiedzi. Pisze o najbardziej zwyczajnych, a zarazem najważniejszych momentach dzieciństwa — o odkrywaniu, że świat może być jednocześnie ogromny, niepokojący i piękny.

Proste historie, subtelny humor i filozoficzna głębia sprawiają, że Hej, zajączku Pączku! jest książką zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych czytających im na głos. To literatura, która nie poucza, ale zaprasza do rozmowy, uważności i wspólnego myślenia.

Książkę Daisy Mrázkovej można postawić obok takich klasyków literatury dziecięcej jak Kubuś Puchatek, Alicja w Krainie Czarów czy Mały Książę — opowieści prostych w formie, a jednocześnie pełnych pytań, które zostają z czytelnikiem na długo.

Daisy Mrázková chciała „napisać coś bez pouczania. Tak po prostu. Coś, co daje człowiekowi radość…”. I właśnie taka jest książka Hej, zajączku Pączku!.

Daisy Mrázková (1923–2016) była jedną z najważniejszych czeskich autorek i ilustratorek książek dla dzieci. Studiowała malarstwo w Pradze, a jej twórczość od początku łączyła sztuki wizualne z literaturą – obraz i słowo traktowała jako równorzędne środki wyrazu.

Debiutowała w latach 60., szybko zdobywając uznanie dzięki charakterystycznemu stylowi: oszczędnemu, subtelnemu, a zarazem głęboko poetyckiemu. Jej książki wyróżniają się spokojnym tempem narracji, uważnością na detale codzienności i wyjątkową zdolnością uchwycenia dziecięcej perspektywy. Zamiast klasycznej fabuły proponowała krótkie sceny i refleksje, które otwierają przestrzeń do myślenia i rozmowy.

W swoich utworach Mrázková unikała dydaktyzmu – interesowały ją raczej pytania niż odpowiedzi. Pisała o relacjach, emocjach i pierwszych doświadczeniach poznawania świata, tworząc literaturę, która przemawia zarówno do dzieci, jak i dorosłych. Jej najbardziej znane książki, w tym Hej, zajączku Pączku!, należą dziś do klasyki czeskiej literatury dziecięcej i były wielokrotnie wznawiane oraz tłumaczone.

Twórczość Daisy Mrázkovej bywa zestawiana z dziełami takimi jak Kubuś Puchatek czy Mały Książę – nie ze względu na fabułę, lecz dzięki podobnej prostocie, która odsłania głębszy, filozoficzny wymiar dziecięcego doświadczenia.

Dorota Dobrew, tłumaczka:

Hej, zajączku Pączku! Daisy Mrázkovej to perełka literatury dziecięcej. Opowiada o przygodach dwójki przyjaciół: zajączka Pączka i Wiewiórki. Choć na pierwszy rzut oka jest to lektura dla najmłodszych, kryje w sobie głębię, która poruszy niejednego dorosłego. Pozwala spojrzeć na świat oczami dziecka, ale jednocześnie dyskretnie podsuwa nam, dorosłym, krzywe zwierciadło. A może raczej…zwierciadło prawdy? Patrzymy w nie i… nagle robi nam się głupio.

Bo przyznajmy sami: czy nigdy nie zdarzyło się nam zbagatelizować (albo nawet ośmieszyć) czegoś, co dla dziecka mogło być bardzo ważne? Z braku czasu, siły czy cierpliwości – dziecięce dylematy zbywamy jako błahostki. Dorosłość i życiowe doświadczenie zmieniły naszą perspektywę. Straciliśmy ten pierwotny, ufny sposób patrzenia na świat i zyskaliśmy wiedzę, która naszym dzieciom jeszcze nie jest dostępna.

Czytając tę książkę naszym pociechom, nie przegapmy szansy powrotu do czasów, kiedy sami byliśmy dziećmi, a świat był dla nas jedną wielką niespodzianką, czekającą na odkrycie. Tłumacząc tę książkę, myślałam o tym, żeby pozostać w świecie najmłodszych (bo kiedyś też TAM byłam!), ale i nie zgubić przekazu dla dorosłych (bo teraz jestem TU). Mistrzowsko poradziła sobie z tym autorka, splatając oba te światy zarówno w fabule, jak i w stylu opowiastek. Opowiastek o przyjaźni. O pierwszej przyjaźni. O prawdziwej przyjaźni. Wam, którzy przeczytacie je swoim dzieciom, życzę, żebyście się uśmiechnęli i powiedzieli: „Jak dobrze, że nie zgubiłem mojej Wiewiórki…”. Albo: „Jak dobrze, że nie zgubiłam mojego zajączka Pączka…”.