Świat poprawiać …? Dziedzictwo i arenda. Wiersze

Czytać wybiórczo – czytać całościowo? Rzadko się zdarza, że poeta w jednym wierszu zawiera główne przesłanie swej twórczości, formułuje myśl, która stanowi fundament jego wizji świata i człowieka. Częściej natomiast dzieje się tak, że ta główna idea wpisywana jest – w różnym lub artystycznie zbliżonym kształcie – w licznych utworach, stanowi (wyrazisty lub mniej dobitnie wyrażony) lejtmotyw całego dorobku twórczego, stopniowo powstającego przez wiele lat aktywności poetyckiej. Ale to właśnie ta myśl, która odnosi się do fundamentalnych kwestii ludzkiej egzystencji oraz podstaw życia zbiorowego, stanowi zwornik całej twórczości autora Satyr, Listów z wierszami i Wierszy różnych. Przypadek i istota, okoliczność i natura rzeczy – takie bieguny wyznaczają obszar poznawczych penetracji ludzkiego istnienia w świecie w wierszach Krasickiego. Od ich właściwego rozpoznania i zastosowania w codziennych zachowaniach zależy fortunność egzystencji człowieka. Bo to właśnie on, człowiek staje się najważniejszym punktem dookolnego świata, jako jego podmiot, a zarazem obserwator, skłaniany do wnikliwości i uwagi. „Co ty – to jest istotą”. Krasickiego wizja rzeczywistości jest głęboko humanistyczna, ma jasno wyznaczone centrum, którego nie zasłaniają żadne przypadkowe okoliczności i uwarunkowania „zepsutego świata”. Odzyskać jego postać oczyszczoną z ludzkich błędów, niedoskonałości i występków – czy to możliwe? Takie pytanie stawiają przed czytelnikiem wiersze Ignacego Krasickiego.   

Teresa Kostkiewiczowa