Szkice historyczne. Serja I i II

Chorągwie Wiśniowieckiego zetknęły się naprzód z Kozakami i siekli się nawzajem z wielką zapalczywością. Na pułk Szczawińskiego i województwo łęczyckie uderzył sułtan Nuradyn i rozpędziwszy ich jednem natarciem, zwrócił się na województwa krakowskie i sandomirskie. Walczyła szlachta z zaciekłością, ale nie mogła podołać przeważającej sile tatarskiej; dopiero książę Wiśniowiecki, rozgromiwszy Kozaków, ruszył jej w pomoc i zmusił Nuradyna do ucieczki.

Rozpoczęła się gonitwa. Kozacy uciekali do taboru. Lewe skrzydło, goniąc za nimi, pokazało się oczom królewskim na pagórkach i wpadłszy do taboru kozackiego, który łańcuchami w dziesięć szeregów spojony, stał jak twierdza ogniem ziejąca na wzgórzu, rozrywać go zaczęło.

Nuradyn i Gałga zebrawszy na nowo swoje siły, ruszyli kozactwu w pomoc, i książę Wiśniowiecki musiał ku szańcom ustępować, zapędziwszy się i tak za daleko od reszty wojska.

Podczas gdy skrzydło lewe z taką energią odparło nieprzyjaciela, centrum, pod dowództwem króla, postępowało w największym porządku naprzód. Pułki tatarskie wrzeszcząc i hałłakując następowały, uciekały i znowu nadbiegały. Armaty polowa i ręczna strzelba mięszały ciągle tę chmurę, która po każdym wystrzale rozbiegała się, dzieliła, schodziła i znowu usuwała

Ludwik Kubala (1838-1918), historyk, nauczyciel, doktor honoris causa. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Wiedeńskiego. Brał udział w pracach organizacyjnych powstania styczniowego. Był szefem policji powstaniowej w Krakowie, za co uwięziono go na dwa lata. Później nauczał w gimnazjach we Lwowie i Złoczowie. Był prezesem Towarzystwa Historycznego we Lwowie i prezesem Towarzystwa Miłośników Przeszłości Lwowa. W ostatnim okresie życia został bibliotekarzem w Bibliotece Pawlikowskich we Lwowie.

Jego twórczość liczy kilkaset pozycji (m.in. Jerzy Ossoliński, Oblężenie Lwowa w roku 1648, Królewicz Jan Kazimierz, Oblężenie Zbaraża, Bitwa pod Beresteczkiem, Kostka-Napierski, Proces Radziejowskiego, Pierwsze Liberum Veto, Krwawe swaty, Czarna śmierć, Wyprawa żwaniecka, Wojna moskiewska r. 1654-1655, Wojna szwecka w roku 1655 i 1656, Wojna brandenburska i najazd Rakoczego w roku 1656-1657, Wojny duńskie i pokój oliwski 1657-1660).

Pochowany na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.