Triumf i tragizm. Erazma z Rotterdamu

Jakże samotny jest w podobnych czasach człowiek, żyjący tylko zainteresowaniami umysłowymi. Dla kogo miałoby się jeszcze pisać, skoro wskutek tego całego politycznego rozszczekania, wśród opętańczego tego wrzasku ogłuchły uszy na delikatne półtony [] z kim prowadzić dysputy teologiczne o nauce boskiej, odkąd wpadła ona w ręce doktrynerów i zelotów, którym za ostateczny i najskuteczniejszy argument na poparcie ich słuszności służy żołdactwo, oddziały konnicy i armaty? Rozpoczęła się [] obława: pałkami zbrojnymi w żelazne kolce i mieczami katowskimi pełniona jest służba Chrystusowa Rzym, największa wspaniałość świata, spustoszony przez żołdactwo o Boże, jakież bestialskie instynkty szaleją pod Twoim wezwaniem! Nie, nie ma już na świecie miejsca dla swobody myślenia! Umrzyj więc i ty, Erazmie!