Zwrot ludowy. Mroczne widmo czy nowa nadzieja?

Polska kultura symboliczna przez długi czas pozostawała zdominowana przez wzorce interpretacyjne, które można określić mianem „dworkowych”. […] Nawet procesy awansu społecznego zachodzące w okresie PRL nie doprowadziły do ich zakwestionowania. […] Zwrot ludowy można więc traktować jako próbę poszerzenia repertuaru dostępnych perspektyw poznawczych. Nie chodzi przy tym o zastąpienie jednego dominującego wzorca innym, lecz o stworzenie przestrzeni dla większej pluralizacji sposobów opowiadania o przeszłości i teraźniejszości. Tak rozumiana pluralizacja widoczna jest również w niniejszym tomie. Jego interdyscyplinarny charakter nie sprowadza się wyłącznie do obecności przedstawicieli różnych dyscyplin. Zebrane tu teksty prezentują także szerokie spektrum metod badawczych: od analiz historycznych, etnograficznych i socjologicznych, przez studia nad pamięcią i kulturą, po refleksję nad sztuką, muzyką i praktykami aktywistycznymi. Różnymi drogami metodologicznymi autorzy i autorki dochodzą często do podobnych pytań dotyczących pamięci, reprezentacji, sprawczości, przemocy czy społecznego dziedzictwa nierówności. Sam zwrot ludowy jawi się dzięki temu nie tyle jako jednolity program badawczy, ile raczej jako przestrzeń spotkania odmiennych tradycji intelektualnych i sposobów poznawania rzeczywistości społecznej.

Ze wstępu Wiele hałasu o… zwrot ludowy

Na tle coraz bardzie zbanalizowanych zwrotów kulturowych (w zasadzie żyjemy w chomiczym kółku tychże) przedstawiana monografia wyróżnia się nowatorstwem i polemicznym ostrzem wymierzonym w dotychczasowe rozpoznania zwrotu ludowego w Polsce. Dyskusja nad nim – warto to podkreślić – wykroczyła poza specjalistyczne kręgi: znajduje swoje odbicie w publicystyce, literaturze, polu polityki i jest już nieusuwalnym pierwiastkiem debat toczonych nie tylko wokół przeszłości, ale także społecznej i/lub narodowej tożsamości współcześnie. Zwrot ludowy. Mroczne widmo czy nowa nadzieja? trafia więc w punkt – proponuje intelektualnie inspirującą humanistykę zaangażowaną. Humanistykę rzetelną, ale i z należytym ogniem.

Z recenzji dr. hab. Mariusza Czubaja

Monografia Zwrot ludowy… jest pracą niezwykle interesującą, inspirującą, otwierającą nowe perspektywy badawcze w zakresie tematyki wpisującej się w tzw. zwrot ludowy. Jest to publikacja wyjątkowa, zbierająca dotychczasowe głosy, opinie, metodologie związane z modną i popularną tematyką i z pewnością zainteresuje czytelników z różnych środowisk, gdyż o różnych środowiskach w niej mowa.

Z recenzji dr hab. Violetty Wróblewskiej, prof. UMK